Środa popielcowa

Kiedy kończy się okres karnawału, który jest synonimem zabawy, beztroski, a nawet rozwiązłości, przychodzi czas na wyciszenie i skierowanie swych myśli ku Bogu. Momentem przełomowym jest Popielec czyli Środa Popielcowa. Dla osób wierzących jest ona początkiem wielkiego postu, oznaczającego zerwanie z rozrywkami i zastąpienie ich refleksją nad marnością bytu ziemskiego.

Popielec wypada w lutym lub w marcu, zawsze na 46 dni kalendarzowych przed Wielkanocą. Rozpoczyna 40-dniowy post, do którego nie są wliczane niedziele. Symbolizuje on czterdziestodniową tułaczkę Chrystusa po pustyni, z którym chrześcijanie powinni się w tym czasie identyfikować.

 

Historia posypywania głów popiołem

Mimo, że Popielec nie jest dniem wolnym od pracy, uważany jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w roku liturgicznym. Posiada bardzo długą tradycję ? pierwsze posypywanie głowy popiołem i gremialne przyznawanie się do winy za grzechy miało miejsce w VIII wieku. Dwa wieki później papież Urban II postanowił, że będzie to ścisły zwyczaj obchodzony w Kościele katolickim. I chociaż w dzisiejszych czasach trend umartwiania się nie jest tak widoczny jak niegdyś, wielu katolików respektuje ten okres głębokiego smutku.

Prochem jesteś, w proch się obrócisz…

Nazwa ?Popielec? wywodzi się od popiołu, którym kapłan posypuje w tym dniu głowy wiernych i który jest symbolem kruchości ludzkiego żywota. Popiół pochodzi z palm wielkanocnych poświeconych w trakcie Niedzieli Palmowej obchodzonej w poprzednim roku.

 

W środę popielcową każdy wierzący katolik powinien udać się do świątyni, aby  przypomnieć sobie o tym, że jest istotą grzeszną oraz przemijającą. Przekaz Środy Popielcowej jest jasny. Człowiek powinien zwrócić się w kierunku Boga, ponieważ tylko on daje życie wieczne i zapewnia nieprzemijalność po śmierci.

 

Mówi o tym kapłan posypując głowy wiernych popiołem: ?Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz?. Symbolika tego gestu jest tak wymowna, że weszła do użytku codziennego, a określenie ?posypać głowę popiołem? oznacza tyle co przyznać się do winy, wyrazić skruchę.

 

Post w Środę Popielcową

Rytuały religijne towarzyszące Popielcowi są drogowskazem, dzięki któremu zdołamy przejść przez czas pasyjny zachowując wstrzemięźliwość i odprawiając pokutę. Już sama Środa Popielcowa jest rygorystyczna i zakazuje katolikom od lat 14 spożywania potraw mięsnych oraz ograniczenie jadłospisu do trzech posiłków dziennie. W tym, tylko w czasie jednego z nich wolno najeść się ?do syta?.

 

Jeżeli chodzi o dozwolone potrawy spożywane począwszy od Środy Popielcowej, powinniśmy być bardzo uważni. Zakazane jest bowiem spożywanie tłuszczów zwierzęcych, w związku z czym nie powinno się używać ani masła, ani smalcu. Dobrym środkiem zastępczym jest oliwa z oliwek, a także olej słonecznikowy. Dawniej wystrzegano się także elementów menu pochodzenia zwierzęcego, takich jak mleko i jego pochodne. Dzisiaj zakaz ten nie jest  respektowany. Tradycyjnymi daniami Środy Popielcowej są śledzie i żur.

 

Do popielcowych zwyczajów związanych z kulinariami należało również wyparzenie wszystkich garnków, by nie miały one żadnego kontaktu z tłuszczem, a następnie czyszczenie ich popiołem.

 

Modlitwa i pokuta

Wielki Post to nie tylko unikanie zabawy oraz mięsnych i obfitych dań. To także konieczność codziennej modlitwy, a także odbycia spowiedzi, która ma oczyścić nas z grzechu, aby z czystym sumieniem wkroczyć w okres pasyjny. Nie bez znaczenia jest także jałmużna będąca jednym z nakazów wielkiego postu.

 

W tym czasie często organizuje się także pielgrzymki, a Kościół nakazuje ćwiczenia duchowe mające na celu wzmocnienie wiary, a także braterstwo, by ludzie wspólnie, posiadając wzajemne wsparcie, mogli przejść przez ten niełatwy przecież okres.

Kiedy wypada Popielec?

W 2012 roku Środa Popielcowa wypada 22 lutego.

W 2013 roku Środa Popielcowa wypada 13 lutego

W 2014 roku Środa Popielcowa wypada 5 marca.

W 2015 roku Środa Popielcowa wypada 18 lutego.

W 2016 roku Środa Popielcowa wypada 10 lutego.

W 2017 roku Środa Popielcowa wypada 1 marca.

Nadchodzące święta

Wszystkich Świętych

01 listopad

Dzień Wszystkich Świętych obchodzony jest zawsze się 1 listopada.  To z pewnością okazja bardzo specyficzna, bo nie chodzi w tym przypadku o tradycyjne świętowanie. Jest to raczej uczczenie pamięci zmarłych, których nie ma już z nami, co skłania wielu ludzi do rozmyślań nad życiem i...

Zaduszki

02 listopad

Zaduszki przypadają na 2 listopada, czyli dzień po święcie Wszystkich Świętych. Wywodzą się one z pogańskiego święta odprawiania dziadów, o których pisał Adam Mickiewicz. W Dniu Zadusznym wszyscy ludzie powinni modlić się, jak sama nazwa wskazuje, za dusze zmarłych, które zgodnie z  wiarą chrześcijańską, przebywają...

Święto Niepodległości

11 listopad

11 Listopada 1918 roku to bardzo ważna data w historii Polski, bowiem wówczas po 123 latach niebytu politycznego nasz kraj odzyskał niepodległość. Przez ponad wiek zaborów Polska została  dotkliwie wyniszczona przez Prusy, Austrię, oraz przez Rosję. Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości trwało dosyć długo, a  czas...

Andrzejki

29 listopad

Lanie wosku, wróżenie z kart, fusów, czy obierków z jabłek. Każdy z nas pewnie zna te zwyczaje. Każdego roku w noc z 29 na 30 listopada obchodzi się popularne Andrzejki, znane też jako Jędrzejki. Są one związane z wyjątkową nocą, czyli  wigilią św. Andrzeja. Święto...

Barbórka

04 grudzień

Większość zawodów w Polsce ma swoje święto: pielęgniarki, policjanci czy kolejarze, jednak najbardziej znane i popularne jest święto górników tzw. Barbórka. Obchodzona jest 4 grudnia, w dniu imienin Świętej Barbary, która jest patronką nie tylko górników, ale i dobrej śmierci. Historia uroczystości barbórkowych sięga XIX...