Środa popielcowa

Kiedy kończy się okres karnawału, który jest synonimem zabawy, beztroski, a nawet rozwiązłości, przychodzi czas na wyciszenie i skierowanie swych myśli ku Bogu. Momentem przełomowym jest Popielec czyli Środa Popielcowa. Dla osób wierzących jest ona początkiem wielkiego postu, oznaczającego zerwanie z rozrywkami i zastąpienie ich refleksją nad marnością bytu ziemskiego.

Popielec wypada w lutym lub w marcu, zawsze na 46 dni kalendarzowych przed Wielkanocą. Rozpoczyna 40-dniowy post, do którego nie są wliczane niedziele. Symbolizuje on czterdziestodniową tułaczkę Chrystusa po pustyni, z którym chrześcijanie powinni się w tym czasie identyfikować.

 

Historia posypywania głów popiołem

Mimo, że Popielec nie jest dniem wolnym od pracy, uważany jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w roku liturgicznym. Posiada bardzo długą tradycję ? pierwsze posypywanie głowy popiołem i gremialne przyznawanie się do winy za grzechy miało miejsce w VIII wieku. Dwa wieki później papież Urban II postanowił, że będzie to ścisły zwyczaj obchodzony w Kościele katolickim. I chociaż w dzisiejszych czasach trend umartwiania się nie jest tak widoczny jak niegdyś, wielu katolików respektuje ten okres głębokiego smutku.

Prochem jesteś, w proch się obrócisz…

Nazwa ?Popielec? wywodzi się od popiołu, którym kapłan posypuje w tym dniu głowy wiernych i który jest symbolem kruchości ludzkiego żywota. Popiół pochodzi z palm wielkanocnych poświeconych w trakcie Niedzieli Palmowej obchodzonej w poprzednim roku.

 

W środę popielcową każdy wierzący katolik powinien udać się do świątyni, aby  przypomnieć sobie o tym, że jest istotą grzeszną oraz przemijającą. Przekaz Środy Popielcowej jest jasny. Człowiek powinien zwrócić się w kierunku Boga, ponieważ tylko on daje życie wieczne i zapewnia nieprzemijalność po śmierci.

 

Mówi o tym kapłan posypując głowy wiernych popiołem: ?Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz?. Symbolika tego gestu jest tak wymowna, że weszła do użytku codziennego, a określenie ?posypać głowę popiołem? oznacza tyle co przyznać się do winy, wyrazić skruchę.

 

Post w Środę Popielcową

Rytuały religijne towarzyszące Popielcowi są drogowskazem, dzięki któremu zdołamy przejść przez czas pasyjny zachowując wstrzemięźliwość i odprawiając pokutę. Już sama Środa Popielcowa jest rygorystyczna i zakazuje katolikom od lat 14 spożywania potraw mięsnych oraz ograniczenie jadłospisu do trzech posiłków dziennie. W tym, tylko w czasie jednego z nich wolno najeść się ?do syta?.

 

Jeżeli chodzi o dozwolone potrawy spożywane począwszy od Środy Popielcowej, powinniśmy być bardzo uważni. Zakazane jest bowiem spożywanie tłuszczów zwierzęcych, w związku z czym nie powinno się używać ani masła, ani smalcu. Dobrym środkiem zastępczym jest oliwa z oliwek, a także olej słonecznikowy. Dawniej wystrzegano się także elementów menu pochodzenia zwierzęcego, takich jak mleko i jego pochodne. Dzisiaj zakaz ten nie jest  respektowany. Tradycyjnymi daniami Środy Popielcowej są śledzie i żur.

 

Do popielcowych zwyczajów związanych z kulinariami należało również wyparzenie wszystkich garnków, by nie miały one żadnego kontaktu z tłuszczem, a następnie czyszczenie ich popiołem.

 

Modlitwa i pokuta

Wielki Post to nie tylko unikanie zabawy oraz mięsnych i obfitych dań. To także konieczność codziennej modlitwy, a także odbycia spowiedzi, która ma oczyścić nas z grzechu, aby z czystym sumieniem wkroczyć w okres pasyjny. Nie bez znaczenia jest także jałmużna będąca jednym z nakazów wielkiego postu.

 

W tym czasie często organizuje się także pielgrzymki, a Kościół nakazuje ćwiczenia duchowe mające na celu wzmocnienie wiary, a także braterstwo, by ludzie wspólnie, posiadając wzajemne wsparcie, mogli przejść przez ten niełatwy przecież okres.

Kiedy wypada Popielec?

W 2012 roku Środa Popielcowa wypada 22 lutego.

W 2013 roku Środa Popielcowa wypada 13 lutego

W 2014 roku Środa Popielcowa wypada 5 marca.

W 2015 roku Środa Popielcowa wypada 18 lutego.

W 2016 roku Środa Popielcowa wypada 10 lutego.

W 2017 roku Środa Popielcowa wypada 1 marca.

Nadchodzące święta

Andrzejki

29 listopad

Lanie wosku, wróżenie z kart, fusów, czy obierków z jabłek. Każdy z nas pewnie zna te zwyczaje. Każdego roku w noc z 29 na 30 listopada obchodzi się popularne Andrzejki, znane też jako Jędrzejki. Są one związane z wyjątkową nocą, czyli  wigilią św. Andrzeja. Święto...

Barbórka

04 grudzień

Większość zawodów w Polsce ma swoje święto: pielęgniarki, policjanci czy kolejarze, jednak najbardziej znane i popularne jest święto górników tzw. Barbórka. Obchodzona jest 4 grudnia, w dniu imienin Świętej Barbary, która jest patronką nie tylko górników, ale i dobrej śmierci. Historia uroczystości barbórkowych sięga XIX...

Mikołaj

06 grudzień

Dzień świętego Mikołaja wypada co roku 6 grudnia i kojarzy się z dawaniem oraz otrzymywaniem prezentów. W Polsce z postacią Mikołaja wiąże się pewne zamieszanie, ponieważ przychodzi on dwukrotnie w ciągu roku! Pierwszą okazją są właśnie mikołajki wypadające 6 grudnia, a kolejną wigilia, kiedy to...

Dzień praw człowieka

10 grudzień

Chyba nikt z nas nie ma wątpliwości, jak istotne dla postępu cywilizacyjnego są prawa człowieka, gwarantujące wolność słowa, obyczajów i wyznania. Na cześć demokratycznego świata, respektującego człowieka jako najwyższą wartość, powstał Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka, celebrowany 10 grudnia. Powołany został z inicjatywy Zgromadzenia Ogólnego ONZ,...

Wigilia

24 grudzień

W Kościele słowem ?wigilia? określa się wszystkie ważne dni poprzedzające święta religijne. W tradycji polskiej z nazwą tą wiąże się głównie dzień 24 grudnia poprzedzający Boże Narodzenie. Przypadające 25 grudnia Boże Narodzenie ma w naszej rodzimej kulturze znaczenie głównie jako uroczystość chrześcijańska. Ważniejsza od niego...