Środa popielcowa

Kiedy kończy się okres karnawału, który jest synonimem zabawy, beztroski, a nawet rozwiązłości, przychodzi czas na wyciszenie i skierowanie swych myśli ku Bogu. Momentem przełomowym jest Popielec czyli Środa Popielcowa. Dla osób wierzących jest ona początkiem wielkiego postu, oznaczającego zerwanie z rozrywkami i zastąpienie ich refleksją nad marnością bytu ziemskiego.

Popielec wypada w lutym lub w marcu, zawsze na 46 dni kalendarzowych przed Wielkanocą. Rozpoczyna 40-dniowy post, do którego nie są wliczane niedziele. Symbolizuje on czterdziestodniową tułaczkę Chrystusa po pustyni, z którym chrześcijanie powinni się w tym czasie identyfikować.

 

Historia posypywania głów popiołem

Mimo, że Popielec nie jest dniem wolnym od pracy, uważany jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w roku liturgicznym. Posiada bardzo długą tradycję ? pierwsze posypywanie głowy popiołem i gremialne przyznawanie się do winy za grzechy miało miejsce w VIII wieku. Dwa wieki później papież Urban II postanowił, że będzie to ścisły zwyczaj obchodzony w Kościele katolickim. I chociaż w dzisiejszych czasach trend umartwiania się nie jest tak widoczny jak niegdyś, wielu katolików respektuje ten okres głębokiego smutku.

Prochem jesteś, w proch się obrócisz…

Nazwa ?Popielec? wywodzi się od popiołu, którym kapłan posypuje w tym dniu głowy wiernych i który jest symbolem kruchości ludzkiego żywota. Popiół pochodzi z palm wielkanocnych poświeconych w trakcie Niedzieli Palmowej obchodzonej w poprzednim roku.

 

W środę popielcową każdy wierzący katolik powinien udać się do świątyni, aby  przypomnieć sobie o tym, że jest istotą grzeszną oraz przemijającą. Przekaz Środy Popielcowej jest jasny. Człowiek powinien zwrócić się w kierunku Boga, ponieważ tylko on daje życie wieczne i zapewnia nieprzemijalność po śmierci.

 

Mówi o tym kapłan posypując głowy wiernych popiołem: ?Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz?. Symbolika tego gestu jest tak wymowna, że weszła do użytku codziennego, a określenie ?posypać głowę popiołem? oznacza tyle co przyznać się do winy, wyrazić skruchę.

 

Post w Środę Popielcową

Rytuały religijne towarzyszące Popielcowi są drogowskazem, dzięki któremu zdołamy przejść przez czas pasyjny zachowując wstrzemięźliwość i odprawiając pokutę. Już sama Środa Popielcowa jest rygorystyczna i zakazuje katolikom od lat 14 spożywania potraw mięsnych oraz ograniczenie jadłospisu do trzech posiłków dziennie. W tym, tylko w czasie jednego z nich wolno najeść się ?do syta?.

 

Jeżeli chodzi o dozwolone potrawy spożywane począwszy od Środy Popielcowej, powinniśmy być bardzo uważni. Zakazane jest bowiem spożywanie tłuszczów zwierzęcych, w związku z czym nie powinno się używać ani masła, ani smalcu. Dobrym środkiem zastępczym jest oliwa z oliwek, a także olej słonecznikowy. Dawniej wystrzegano się także elementów menu pochodzenia zwierzęcego, takich jak mleko i jego pochodne. Dzisiaj zakaz ten nie jest  respektowany. Tradycyjnymi daniami Środy Popielcowej są śledzie i żur.

 

Do popielcowych zwyczajów związanych z kulinariami należało również wyparzenie wszystkich garnków, by nie miały one żadnego kontaktu z tłuszczem, a następnie czyszczenie ich popiołem.

 

Modlitwa i pokuta

Wielki Post to nie tylko unikanie zabawy oraz mięsnych i obfitych dań. To także konieczność codziennej modlitwy, a także odbycia spowiedzi, która ma oczyścić nas z grzechu, aby z czystym sumieniem wkroczyć w okres pasyjny. Nie bez znaczenia jest także jałmużna będąca jednym z nakazów wielkiego postu.

 

W tym czasie często organizuje się także pielgrzymki, a Kościół nakazuje ćwiczenia duchowe mające na celu wzmocnienie wiary, a także braterstwo, by ludzie wspólnie, posiadając wzajemne wsparcie, mogli przejść przez ten niełatwy przecież okres.

Kiedy wypada Popielec?

W 2012 roku Środa Popielcowa wypada 22 lutego.

W 2013 roku Środa Popielcowa wypada 13 lutego

W 2014 roku Środa Popielcowa wypada 5 marca.

W 2015 roku Środa Popielcowa wypada 18 lutego.

W 2016 roku Środa Popielcowa wypada 10 lutego.

W 2017 roku Środa Popielcowa wypada 1 marca.

Nadchodzące święta

Tłusty czwartek

12 luty

Wielki Post jest dla każdego katolika okresem wyrzeczeń i refleksji. Zamiast hucznych zabaw i obfitych posiłków powinniśmy się w spokoju przygotować na przeżywanie wydarzeń, które stanowią fundament naszej wiary, czyli ukrzyżowania Chrystusa i jego zmartwychwstania. Przed długim odpoczynkiem od ucztowania, należy jednak najeść się na...

Walentynki

14 luty

Komercyjność niektórych świąt z jednej strony jest silnie krytykowana przez Polaków, z drugiej strony niemal każdy chętnie je obchodzi. Koronnym dowodem na potwierdzenie tego paradoksu są Walentynki, czyli anglosaskie święto zakochanych. 14 lutego jesteśmy obowiązkowo zasypywani sercami, kwiatami i życzeniami przez swoich wielbicieli. Nietrudno tego...

Dzień Singla

15 luty

W dzisiejszych czasach celebruje się nie tylko święta związane z konkretnymi osobami czy wydarzeniami, ale również ze zjawiskami kulturowymi i aspektami życia społecznego. Najlepszym tego jest obchodzony 15 lutego Dzień Singla. Święto pochodzi z Włoch, w dzień św. Faustyny, czyli patronki samotnych serc. Jaka jest...

Ostatki

17 luty

Najlepiej byłoby bawić się przez cały rok, jednak wiara katolicka wiąże się z pewnymi wyrzeczeniami. Jednym z tych najpoważniejszych w kościele rzymskokatolickim jest Wielki Post, kiedy to należy zachować wstrzemięźliwość od hucznych imprez oraz spożywania mięsa. Ostatnimi dniami, kiedy w roku liturgicznym, można bawić się...

Środa popielcowa

18 luty

Kiedy kończy się okres karnawału, który jest synonimem zabawy, beztroski, a nawet rozwiązłości, przychodzi czas na wyciszenie i skierowanie swych myśli ku Bogu. Momentem przełomowym jest Popielec czyli Środa Popielcowa. Dla osób wierzących jest ona początkiem wielkiego postu, oznaczającego zerwanie z rozrywkami i zastąpienie ich...