Prawa i obowiązki Pracownika przy umowie o pracę, zlecenie dzieło

W Polsce istnieje kilka rodzajów umów zawieranych pomiędzy pracodawcą oraz pracownikiem, które regulują prawa oraz obowiązki obu ze stron umowy. Najbardziej powszechną, korzystną i przede wszystkim stabilną z punktu widzenia zarówno pracownika, jak i pracodawcy jest umowa o pracę, nazywana także stosunkiem pracy. Umowa o pracę to akt normatywny regulujący prawa i obowiązki obu z jej stron, a także określający zasady współpracy. Przepisy prawne regulujące zasady zawierania umów o pracę ujęte zostały w kodeksie pracy.

W naszym państwie poza umowami o pracę istnieją także inne typy umów określające zasady współpracy pomiędzy pracodawcą i pracownikiem oraz ich wzajemne prawa i obowiązki. Nazywane są one popularnie elastycznymi formami zatrudnienia oraz umowami cywilnoprawnymi, z których najpopularniejsze to umowa zlecenie oraz umowa o dzieło. Przepisy regulujące zasady zawierania tych umów regulowane są na podstawie kodeksu cywilnego.

Prawa i obowiązki pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę:

  • Prawo do otrzymywania regularnego comiesięcznego wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy, które nie może być niższe od minimalnej stawki krajowej.
  • Prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego oraz prawo do otrzymywania wynagrodzenia również w czasie choroby udokumentowanej odpowiednią dokumentacją lekarską lub szpitalną.
  • Prawo do bezpiecznych oraz higienicznych warunków pracy.
  • Prawo do płatnego urlopu macierzyńskiego oraz ochrona kobiet w ciąży.
  • Obowiązek przestrzegania ustalonego regulaminu w miejscu pracy
  • Obowiązek przestrzegania ustalonego czasu pracy
  • Obowiązek przestrzegania przepisów odnośnie bhp oraz przeciwpożarowych
  • Obowiązek dbania o dobro zakładu pracy oraz przestrzegania tajemnicy zawodowej.
  • Obowiązek zachowania odpowiedniego okresu wypowiedzenia.

Prawa i obowiązki pracownika zatrudnionego na podstawie umowy zlecenie:

  • Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
  • Prawo do otrzymywania co najmniej minimalnej stawki godzinowej za wykonywana pracę — obecnie wynosi ona 13,80 zł brutto.
  • Prawo do samodzielnego ustalania sposobu wykonywanej pracy.
  • Prawo do płatnego zwolnienia chorobowego pod warunkiem, że pracownik sam opłacał składki na ubezpieczenie chorobowe.
  • Obowiązek starannego i należytego wykonania czynności na rzecz pracodawcy określonej w umowie zlecenie.
  • Obowiązek przestrzegania warunków zawartych w podpisanej przez obie strony umowy.
  • Obowiązek zachowanie, krótkiego okresu wypowiedzenia — jeżeli zostało to wcześniej przewidziane i ujęte w umowie zlecenie.

Prawa i obowiązki pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o dzieło:

  • Obowiązek należytego oraz starannego wykonania dzieła w określonym w umowie terminie.
  • Prawo do samodzielnego ustalania miejsca, czasu oraz sposobu wykonania zamawianego dzieła.
  • Prawo do otrzymania wcześniej ustalonego wynagrodzenia za wykonanie dzieła w określonym terminie oraz z zamierzonym rezultatem.
  • Obowiązek usunięcia wad oraz usterek, które powstały w momencie wykonywania, jeżeli wykonawca wiedział o nich przed przekazaniem dzieła zamawiającemu.
  • Prawo do odstąpienia od umowy w uzasadnionych przypadkach, na przykład, kiedy zamawiający nie dostarczy odpowiednich materiałów niezbędnych do wykonania dzieła lub tez wynagrodzenie jest zbyt niskie w stosunku do nakładu pracy, jaki należy włożyć w uzyskanie rezultatu.