Zwolnienia grupowe – jakie są prawa pracowników? Jakiej wysokości odprawa należy się przy zwolnieniach grupowych

W większych zakładach pracy zwolnienia grupowe mogą być spowodowane restrukturyzacją firmy, automatyzacją pracy na niektórych stanowiskach, albo mogą też wynikać z trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Powodów może być wiele, jednak aby móc zdefiniować takie zwolnienia jako grupowe, musi zostać spełniony warunek redukcji zatrudnienia w określonej liczbie pracowników w okresie nieprzekraczającym 30 dni. W momencie, kiedy firma zatrudnia mniej niż 100 pracowników ze zwolnieniem grupowym mamy do czynienia w sytuacji, kiedy zwolnionych zostanie 10 pracowników, przy więcej niż 100 pracownikach — musi to być 10% zatrudnionych, a przy więcej niż 300 pracownikach – 30 zatrudnionych. Oczywiście mając na myśli pracowników oraz osoby zatrudnione jest mowa o tych osobach, które pracują na podstawie zawartej umowy o pracę.  Zwolnienia grupowe zawsze wynikają z przyczyn niedotyczących samych pracowników i są inicjowane przez pracodawcę. Zakończeniem stosunku pracy może być wypowiedzenie umowy albo też jej rozwiązanie za porozumieniem stron.

Jakie prawa mają pracownicy, którzy w taki sposób tracą zatrudnienie? 

Pracodawca, który planuje przeprowadzić zwolnienia grupowe jest zobowiązany do poinformowania o tym związków zawodowych i do konsultacji z nimi zaistniałej sytuacji. W przypadku zwolnień grupowych pracownikowi należy się określony w umowie o pracę okres wypowiedzenia umowy. Prawo daje jednak możliwość skrócenia tego okresu z 3 miesięcy do 1 miesiąca, ale pracodawca musi wówczas wypłacić pracownikom odszkodowanie w wysokości należnego im za ten okres wynagrodzenia. W takim przypadku pełne 3 miesiące są zaliczane do okresu zatrudnienia pracownika, chociaż faktycznie będzie on pracował tylko przez miesiąc. Dodatkowo, warto wiedzieć, że jeśli firma nie zostanie zlikwidowana ani też nie ogłosi upadłości to nie każdego pracownika będzie można objąć zwolnieniem grupowym. Między innymi, wśród osób, które powinny zachować stanowisko można wymienić tych pracowników, którym zostało mniej niż 4 lata do emerytury, kobiety pozostające na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim oraz wychowawczym, a także działaczy związków zawodowych. Pracownikom, którzy tracą pracę przy zwolnieniach grupowych należy się też odprawa.

Na jaką odprawę mogą liczyć pracownicy? 

Jest to jednorazowe świadczenie, które pracodawca wypłaca pracownikowi niezależnie od sposobu rozwiązania umowy o pracę. Jej wysokość zależy od stażu pracy osoby zatrudnionej. W przypadku stażu krótszego niż 2 lata jest to jednomiesięczne wynagrodzenie, 2-8 lat jest do dwumiesięczne wynagrodzenia, a powyżej 8 lat jest to wynagrodzenie trzymiesięczne. Maksymalna kwota odprawy nie może być wyższa niż piętnastokrotność minimalnego wynagrodzenia, które obowiązuje w dniu rozwiązywania umowy z pracownikiem.